首

映画『首』のあらすじ

戦国時代、全国統一を目指す信長に対して反乱を起こした村重。だが失敗の末、逃亡。信長は光秀に捜索を命じるが、秀吉は村重を利用して光秀と信長を陥れようと画策する。

"Kubi" (jap. "Szyja" lub "Głowa") z 2023 roku to autorski projekt ikony japońskiego kina, Takeshi Kitano (znanego również jako Beat Takeshi). Twórca ten przez ponad trzy dekady nosił się z zamiarem zrealizowania własnej, pozbawionej romantyzmu wersji jednego z najbardziej przełomowych wydarzeń w historii Japonii – incydentu w świątyni Honnō-ji z 1582 roku. Film powstał w oparciu o powieść o tym samym tytule, którą Kitano wydał w 2019 roku. Zamiast podniosłego eposu historycznego widzowie otrzymali bezkompromisową, brutalną i zarazem przepełnioną czarnym humorem dekonstrukcję mitu samurajskiego, wpisującą się w charakterystyczny styl reżysera. Akcja filmu rozgrywa się w XVI-wiecznej Japonii, w okresie Sengoku, kiedy kraj rozrywany jest bezustannymi wojnami domowymi. Potężny i skrajnie okrutny lord Oda Nobunaga dąży do bezwzględnego zjednoczenia kraju pod swoimi rządami. Sytuacja skomplikuje się, gdy jeden z jego kluczowych wasali, Araki Murashige, wszczyna rebelię, a następnie znika w niewyjaśnionych okolicznościach. Wściekły Nobunaga ogłasza, że ten z jego podwładnych, który odnajdzie i dostarczy mu głowę zdrajcy, zostanie wyznaczony na jego oficjalnego następcę. Rozpoczyna się bezwzględny wyścig z czasem, w którym udział biorą m.in. Akechi Mitsuhide oraz Hashiba Hideyoshi (w tej roli sam Kitano). Polityczne intrygi, spiski, płatne morderstwa oraz skomplikowane relacje osobiste stają się narzędziami w grze o absolutną władzę. Kitano odrzuca podręcznikowe ukazywanie samurajów jako szlachetnych wojowników kierujących się honorowym kodeksem bushido. W jego ujęciu postacie historyczne to chciwi, cyniczni i neurotyczni gracze, gotowi na najwyższe podłości w imię przetrwania i awansu. W obsadzie wyróżnia się Ryo Kase, który kreuje postać Nobunagi jako nieprzewidywalnego, wręcz psychopatycznego tyrana, a także Hidetoshi Nishijima jako stonowany, lecz pełen wewnętrznych sprzeczności Mitsuhide. Istotnym elementem filmu jest również ukazanie homoseksualnych relacji (nanshoku) na dworach feudalnych, stanowiących często narzędzie budowania wpływów. Zdjęcia łączą epicki zamach bitewny z kameralnymi, niemal teatralnymi scenami narad, a oprawa muzyczna komponuje się z groteskowym, pełnym absurdalnego humoru klimatem dzieła. Premiera "Kubi" odbyła się na Festiwalu Filmowym w Cannes w 2023 roku w sekcji Cannes Première, spotykając się z dużym zainteresowaniem międzynarodowej krytyki. Film stanowi dojrzałe, a zarazem przewrotne podsumowanie fascynacji reżysera tematyką przemocy i władzy. Kitano z powodzeniem połączył tradycyjne japońskie kino historyczne (jidaigeki) z nowoczesną, satyryczną wrażliwością, tworząc dzieło wyraziste, bezlitosne dla wyidealizowanej historii i bezkompromisowe w warstwie wizualnej.