The Informer

映画『The Informer』のあらすじ

„Potępieniec” (oryg. „The Informer”) z 1935 roku w reżyserii Johna Forda to jedno z najważniejszych dzieł wczesnego kina dźwiękowego i przełomowy film w dorobku twórcy, kojarzonego głównie z amerykańskim westernem. Oparty na powieści Liama O’Flaherty’ego z 1925 roku obraz przenosi widzów do ogarniętego wojną o niepodległość Dublina z 1922 roku. Niskobudżetowa produkcja studia RKO okazała się wielkim sukcesem artystycznym i dowodem na to, że Ford potrafi tworzyć kino niezwykle głębokie, kameralne oraz przesycone mrocznym realizmem. Głównym bohaterem jest Gypo Nolan (w tej roli genialny Victor McLaglen), powolny myślowo, fizycznie potężny były członek Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA), który został wydalony z organizacji za niesordynację. Błąkając się po mglistych ulicach Dublina bez środków do życia i bez perspektyw, ulega pokusie, gdy widzi list gończy za swoim bliskim przyjacielem, Frankie’em McPhillipem. Skuszony nagrodą w wysokości dwudziestu funtów – sumą, która ma pozwolić jemu i jego ukochanej Katie na wyjazd do Ameryki i rozpoczęcie nowego życia – postanawia zdradzić. Donos uruchamia jednak nieodwracalny ciąg tragicznych wydarzeń. Akcja filmu rozgrywa się w ciągu jednej, dusznej nocy, podczas której Gypo zmaga się z narastającym poczuciem winy, paranoją i bezskuteczną próbą zagłuszenia wyrzutów sumienia. Wizualna strona filmu wykazuje silne inspiracje niemieckim ekspresjonizmem. Operator Joseph H. August wykreował niezwykle gęstą, klaustrofobiczną atmosferę za pomocą mrocznych cieni, kontrastowego oświetlenia oraz gęstej mgły, która spowija uliczki Dublina – rozwiązanie to miało także wymiar praktyczny, gdyż skutecznie maskowało niedostatki taniej scenografii studio RKO. Ogromną rolę w budowaniu nastroju odgrywa innowacyjna muzyka Maxa Steinera. Kompozytor precyzyjnie zsynchronizował ścieżkę dźwiękową z ruchem postaci na ekranie, akcentując muzycznie m.in. ciężkie kroki głównego bohatera. Rola Victora McLaglena pozostaje jednym z najbardziej przejmujących portretów ludzkiego upadku i duchowej męki w historii klasycznego Hollywood. Film „Potępieniec” zdobył ogromne uznanie krytyków na całym świecie, stając się jednym z wielkich triumfatorów podczas 8. ceremonii wręczenia Oscarów i ugruntowując pozycję Johna Forda jako jednego z najważniejszych reżyserów w historii kina.