ダンケルク

映画『ダンケルク』のあらすじ

1940年、連合軍の兵士40万人が、ドイツ軍によってドーバー海峡に面したフランス北端の港町ダンケルクに追い詰められる。ドイツ軍の猛攻にさらされる中、トミーら若い兵士たちは生き延びようとさまざまな策を講じる。一方のイギリスでは民間船も動員した救出作戦が始動し、民間船の船長ミスター・ドーソンは息子らと一緒にダンケルクへ向かうことを決意。さらにイギリス空軍パイロットのファリアが、数的に不利ながらも出撃する。

"Dunkierka" (2017) w reżyserii Christophera Nolana to monumentalne dzieło historyczno-wojenne, stanowiące godną podziwu rekonstrukcję jednej z najbardziej dramatycznych operacji II wojny światowej. Produkcja przedstawia przebieg operacji „Dynamo”, czyli ewakuację ponad 300 tysięcy żołnierzy wojsk alianckich, którzy w maju i czerwcu 1940 roku zostali otoczeni przez siły niemieckie na plażach północnej Francji. Zamiast skupiać się na wielkiej polityce czy gabinetowych narracjach generałów, Nolan kieruje obiektyw kamery bezpośrednio na zwykłych uczestników tych wydarzeń: przerażonych młodych rekrutów, cywilnych żeglarzy płynących na ratunek oraz pilotów osłaniających ewakuację z powietrza. Mistrzostwo reżyserskie Nolana objawia się w unikalnej strukturze narracyjnej filmu, rozbitej na trzy płaszczyzny czasowe i przestrzenne: ląd („1. Molo” – obejmujący tydzień wydarzeń), morze („2. Morze” – obejmujące jeden dzień) oraz powietrze („3. Powietrze” – obejmujące zaledwie jedną godzinę). Te trzy odrębne perspektywy przeplatają się ze sobą, tworząc niezwykle spójną i trzymającą w napięciu całość. Nolan niemal całkowicie rezygnuje z tradycyjnych dialogów i ekspozycji fabularnej, zastępując je czystym doświadczeniem kinowym, w którym strach, dezorientacja i wola przetrwania stają się głównymi motywami prowadzącymi widza przez seans. W obsadzie znaleźli się zarówno młodzi, nieznani wówczas aktorzy, jak Fionn Whitehead czy debiutujący na dużym ekranie muzyk Harry Styles, jak i doświadczona gwardia w osobach Marka Rylance'a, Kennetha Branagha, Cilliana Murphy'ego czy Toma Hardy'ego. Kreacja Hardy'ego, który większość filmu spędza w ciasnym kokpicie myśliwca Spitfire z twarzą zasłoniętą maską tlenową, jest wybitnym przykładem aktorstwa opartego wyłącznie na ekspresji oczu i niuansach gestów. Realizm przedstawionych wydarzeń potęguje fakt, że Nolan konsekwentnie unikał efektów generowanych komputerowo (CGI), wykorzystując prawdziwe niszczyciele, historyczne samoloty oraz tysiące statystów obecnych na autentycznych plażach Dunkierki. Wizualną i dźwiękową stronę filmu dopracowano w najmniejszych szczegółach. Zdjęcia Hoyte van Hoytema, wykonane przy użyciu wielkoformatowych kamer IMAX oraz taśmy 65 mm, wciągają widza w sam środek wojennej zawieruchy. Z kolei ścieżka dźwiękowa komponowana przez Hansa Zimmera opiera się na ciągłym narastaniu napięcia poprzez zastosowanie złudzenia słuchowego znanego jako ton Sheparda. W ścieżkę wkomponowano również odgłos tykającego zegarka kieszonkowego samego reżysera, co tworzy nieustannie hipnotyzujący i niepokojący rytm. "Dunkierka" zdobyła ogromne uznanie krytyków i widzów na całym świecie, zdobywając liczne nagrody, w tym trzy Statuetki Akademii Filmowej, i ugruntowała pozycję Nolana jako jednego z najważniejszych twórców współczesnego kina autorskiego.