Beltracchi - Die Kunst der Fälschung

Opis filmu „Beltracchi - Die Kunst der Fälschung"

Dokumentalny film „Beltracchi – Die Kunst der Fälschung” z 2014 roku w reżyserii Arne Birkenstocka to fascynujący i pełen humoru portret jednego z najbardziej zuchwałych oraz utalentowanych fałszerzy sztuki w historii współczesnej. Wolfgang Beltracchi wraz ze swoją żoną Helene przez ponad trzy dekady wprowadzali na światowy rynek dzieł sztuki dziesiątki sfałszowanych obrazów, zarabiając na tym procederze dziesiątki milionów euro. Reżyser przygląda się swojemu bohaterowi w momencie, gdy ten po odbyciu kary pozbawienia wolności otwarcie opowiada o swoich oszustwach, ujawniając kulisy procederu, który podważył autorytet największych rzeczoznawców, historyków sztuki oraz prestiżowych domów aukcyjnych na całym świecie. Fabuła filmu skupia się na niezwykłej metodologii pracy Beltracchiego. Oszust nie zajmował się banalnym kopiowaniem istniejących płócien, lecz tworzył całkowicie nowe dzieła utrzymane w stylu mistrzów ekspresjonizmu, surrealizmu czy kubizmu – takich jak Max Ernst, Heinrich Campendonk, Max Pechstein czy Fernand Léger. Przypisywał im fikcyjną historię i dorabiał fałszywą proweniencję, postarzając stare ramy, używając autentycznych płócien z epoki i komponując mistyfikacje historyczne. Reżyser Arne Birkenstock nie ogranicza się jednak wyłącznie do tradycyjnych wywiadów z ekspertami i poszkodowanymi. Z bliska kamerą obserwuje Beltracchiego przy pracy w jego pracowni malarskiej, ujawniając jego zdumiewającą wrażliwość estetyczną oraz rzemieślniczą perfekcję, które przez lata wprawiały w błąd światowe autorytety. Od strony formalnej dokument wyróżnia się przemyślaną strukturą, dynamicznym montażem oraz lekkim tonem, doskonale współgrającym z charyzmatyczną i nieco prowokacyjną osobowością samego Beltracchiego. Kamera uchwyciła niezwykłe detale procesu twórczego – od przygotowania pigmentów po precyzyjne pociągnięcia pędzlem imitujące styl konkretnych artystów. Ścieżka dźwiękowa subtelnie podkreśla groteskowość przedstawianych sytuacji, budując zarazem atmosferę eleganckiego kryminału. Obraz Birkenstocka to nie tylko wciągająca opowieść o spektakularnym oszustwie, ale przede wszystkim gorzka satyra na współczesny rynek sztuki. Film obnaża mechanizmy rynkowe, w których chciwość, snobizm oraz pragnienie szybkiego zysku przesłaniają krytyczne myślenie i rzetelną weryfikację dzieł. Dzieło zdobyło szerokie uznanie krytyków i zostało wyróżnione prestiżową Niemiecką Nagrodą Filmową (Deutscher Filmpreis) w kategorii Najlepszy Film Dokumentalny. To obraz, który zmusza widzów do zadania sobie fundamentalnego pytania: co tak naprawdę stanowi o wartości sztuki – nazwisko autora, obiektywne piękno czy też rynkowa wycena?