二十四城记

Opis filmu „二十四城记"

„24 City” (二十四城记, 2008) w reżyserii Jii Zhangke to wyjątkowy dramat hybrydowy, stanowiący poruszający zapis wielkich przemian społeczno-gospodarczych we współczesnych Chinach. Akcja filmu skupia się na historycznej, państwowej fabryce nr 420 w Chengdu, która powstała w latach 50. XX wieku w ramach programu industrializacji państwa jako tajny zakład przemysłu zbrojeniowego. Po dekadach funkcjonowania obiekt zostaje przeznaczony do rozbiórki, by na jego miejscu powstało luksusowe osiedle mieszkaniowe noszące nazwę „24 City”. Reżyser przygląda się procesowi znikania dawnego świata i wymazywania pamięci zbiorowej robotników, dla których zakład był nie tylko miejscem zatrudnienia, ale i całym mikrokosmosem życia społecznego. Konstrukcja filmu w nowatorski sposób łączy elementy tradycyjnego dokumentu z inscenizowanym dramatem. Jia Zhangke zestawia ze sobą autentyczne wypowiedzi prawdziwych byłych pracowników fabryki z przejmującymi monologami wykonywanymi przez wybitnych aktorów chińskiego kina. W postacie robotników z różnych generacji wcielają się m.in. Joan Chen, Zhao Tao, Lv Liping oraz Chen Jianbin. Ich kreacje, choć fikcyjne, powstały na podstawie wielogodzinnych rozmów reżysera ze świadkami epoki, co sprawia, że granica między prawdą materialną a artystyczną kreacją ulega całkowitemu zatarciu. Warstwa wizualna filmu, stworzona we współpracy z cenionym operatorem Yu Lik-waiem, charakteryzuje się dystansem, statycznością oraz malarską precyzją. Kamera wnikliwie obserwuje zarówno poprzemysłowe krajobrazy, rozbierane hale i rdzewiejące maszyny, jak i surowe twarze bohaterów podczas ich osobistych wyznań. Istotną rolę w budowaniu nostalgicznego nastroju odgrywa ścieżka dźwiękowa oraz wpleciona w strukturę dzieła poezja – w tym wiersze autorki scenariusza, Zhai Yongming. Spokojny, elegijny rytm filmu pozwala widzowi na głęboką refleksję nad przemijaniem i upływem czasu. „24 City” zadebiutowało w konkursie głównym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes w 2008 roku, gdzie wywołało żywą dyskusję wśród krytyków filmowych. Obraz chwalono za odważne poszukiwania językowe, syntetyczne połączenie fikcji z dokumentem oraz empatię, z jaką reżyser potraktował swoich bohaterów. Film do dziś uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł w twórczości Jii Zhangke, stanowiące wnikliwy kronikarski zapis zmian kulturowych i ludzkich kosztów chińskiego boomu gospodarczego.