Instynkt

Opis filmu „Instynkt"

Doświadczona psycholożka Nicoline zaczyna nową pracę w zakładzie karnym. Spotyka na swej drodze Idrisa, przestępcę seksualnego, który popełnił wiele poważnych zbrodni. Po pięciu latach leczenia, ma po raz pierwszy opuścić placówkę penitencjarną bez nadzoru. Zespół osób, który zajmował się jego przypadkiem, jest pod wrażeniem postępów, jakie zrobił. Jednak Nicoline mu nie ufa i stara się przesunąć termin zwolnienia. Idris robi, co może, by przekonać kobietę, że ma czyste intencje, a tak naprawdę powoli i konsekwentnie zmienia się w manipulanta, którego Nicoline widziała w nim od początku. Między tą dwójką zaczyna się gra sił, a kobieta, mimo wiedzy i doświadczenia, jakie posiada, daje się kompletnie omotać.

Holenderski dramat psychologiczny i thriller z 2019 roku, zatytułowany „Instynkt” (tytuł oryginalny: Instinct), stanowi pełnometrażowy debiut reżyserski cenionej holenderskiej aktorki Haliny Reijn. Obraz powstał z inicjatywy reżyserki oraz uznanej aktorki Carice van Houten, znanej szerokiej publiczności między innymi z roli Melisandre w serialu „Gra o tron”. Van Houten nie tylko wcieliła się w główną rolę kobiecą, ale również pełniła funkcja producentki w ramach firmy produkcyjnej Man Up, którą założyła wspólnie z Reijn. Produkcja spotkała się z dużym zainteresowaniem na międzynarodowych festiwalach filmowych i została wytypowana jako oficjalny holenderski kandydat do Oscara w kategorii najlepszy film międzynarodowy. Fabuła skupia się na Nicoline, doświadczonej, zdystansowanej i mocno stawiającej granice psycholożce, która rozpoczyna pracę w zamkniętym ośrodku terapeutycznym dla przestępców z zaburzeniami psychicznymi. Jej głównym zadaniem staje się ewaluacja postępów Idrisa (w tej roli przekonujący Marwan Kenzari) – groźnego przestępcy seksualnego, który przebywa w placówce od pięciu lat. Pozostali członkowie zespołu terapeutycznego są zachwyceni jego metamorfozą i jednomyślnie popierają przyznanie mu pierwszej niepilnowanej przepustki. Nicoline jako jedyna pozostaje głęboko nieufna. Wyczuwa, że za nienagannym zachowaniem i urokiem osobistym pacjenta kryje się wyrafinowany manipulator. Starając się przesunąć termin jego zwolnienia, bohaterka wciąga się w niebezpieczną grę psychologiczną. Halina Reijn kreuje na ekranie gęste, wręcz klaustrofobiczne studium dominacji, skrywanego pożądania oraz moralnej dwuznaczności. Film konsekwentnie unika klisz znanych z klasycznych thrillerów sensacyjnych, skupiając się na subtelnych mikroekspresjach, gestach i narastającym napięciu erotycznym. Największą siłą filmu jest hipnotyzujący duet aktorski. Relacja Nicoline i Idrisa przypomina skomplikowaną partię szachów, w której granice między katem a ofiarą, profesjonalizmem a obsesją ulegają zatarciu. Wizualna strona filmu, za którą odpowiada operator Jasper Wolf, charakteryzuje się chłodną paletą barw, co doskonale oddaje sterylność instytucji oraz osamotnienie bohaterów. Dopełnieniem całości jest niepokojąca ścieżka dźwiękowa skomponowana przez Tomma Holkenborga (Junkie XL). „Instynkt” został doceniony przez krytykę za odważne i bezkompromisowe ukazanie ludzkich słabości. Premiera filmu na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno przyniosła mu prestiżową nagrodę Variety Piazza Grande Award. Zamiast dawać proste odpowiedzi moralne, obraz Reijn prowokuje widza i pozostawia go z pytaniami o naturę ludzkiego pożądania, skomplikowane mechanizmy władzy oraz granice zawodowej etyki.