Jesteś wszechświatem

Opis filmu „Jesteś wszechświatem"

Akcja filmu rozgrywa się w niedalekiej przyszłości. Pochodzący z Ukrainy Andriy Melnyk jest w trakcie kosmicznej misji, polegającej na transporcie na statku towarowym odpadów nuklearnych na opuszczony księżyc Jowisza – Callisto. Na jego oczach dochodzi do ogromnej eksplozji, w wyniku której cała Ziemia zostaje zniszczona. Wygląda na to, że mężczyzna został sam we wszechświecie. Jedynym towarzyszem Andryia pozostaje robot, którego poczucie humoru nie współgra zbytnio z sytuacją. Zdezorientowany mężczyzna pogrąża się w marazmie, kompletnie nie wiedząc, co robić. Wszystko zmienia się z chwilą, gdy bohater dostaje wiadomość od francuskiej kosmonautki, która utknęła na odległej stacji kosmicznej. Andryi jest zdeterminowany, by za wszelką cenę do niej dotrzeć. A sam film z klasycznego science fiction zamienia się w przejmującą opowieść o najgłębszych ludzkich potrzebach.

„Jesteś wszechświatem” (tytuł oryginalny: „Ти – космос”, angielski: „U Are the Universe”) w reżyserii Pavla Ostrikova to jeden z najciekawszych i najbardziej poruszających ukraińskich debiutów fabularnych ostatnich lat. Zaprezentowany po raz pierwszy publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto w 2024 roku, film błyskawicznie zyskał uznanie krytyków dzięki niebanalnemu połączeniu kina science fiction, słodko-gorzkiej komedii oraz głębokiego dramatu egzystencjalnego. Ostrikov, znany wcześniej z nagradzanych krótkich metraży, stworzył dzieło uniwersalne, które pod płaszczykiem kosmicznej przygody bada fundamentalne ludzkie potrzeby bliskości i sensu życia. Głównym bohaterem opowieści jest Andriy Melnyk (w tej roli znakomity Volodymyr Kravchuk), ukraiński kierowca kosmicznej ciężarówki, którego zadaniem jest transport odpadów nuklearnych na opuszczony księżyc Jowisza, Callisto. Życie na statku „Neptun” płynie monotonnym rytmem, wyznaczanym przez rutynowe obowiązki i utarczki z jedynym towarzyszem – pokładowym robotem o nazwie Maxim, wyposażonym w specyficzne, sztuczne poczucie humoru. Sytuacja ulega drastycznej zmianie, gdy na oczach Andriyo dochodzi do katastrofalnej eksplozji: Ziemia przestaje istnieć, a mężczyzna uświadamia sobie, że prawdopodobnie stał się ostatnim człowiekiem we wszechświecie. Pogrążonego w marazmie i rozpaczy bohatera ratuje odnajdywany nagle sygnał od Catherine, francuskiej kosmonautki uwięzionej na odległej stacji. Mimo ogromnego ryzyka i niepewności, Andriy podejmuje decyzję o wyruszeniu w niebezpieczną podróż, by odnaleźć drugą żywą istotę. Wizualnie i formalnie film zachwyca niezwykłą dbałością o detale oraz przemyślaną stylistyką retro-futuryzmu. Zamiast sterylnych, chłodnych wnętrz znanych z hollywoodzkich superprodukcji, statek Andriyo przypomina przytulną, choć lekko zagraconą przestrzeń roboczą, pełną analogowych przycisków i kaset magnetofonowych z muzyką z minionych dekad. Zduńska, ciepła paleta barw oraz pomysłowe zdjęcia podkreślają kontrast między intymnym wnętrzem pojazdu a przytłaczającą, zimną pustką kosmosu. Ogromną siłą filmu jest kreacja kreowana przez Volodymyra Kravchuka, który przez większość czasu ekranowego niesie ciężar emocjonalny opowieści na własnych barkach, znakomicie balansując między melancholią, autoironią a desperacką nadzieją. Muzyka i oprawa dźwiękowa idealnie dopełniają ten stan, nadając kosmicznej tułaczce rytm poetyckiej balladzie. Prace nad filmem trwały wiele lat, a finałowe etapy produkcyjne przypadły na tragiczne wydarzenia w Ukrainie, co dodaje dziełu Ostrikova dodatkowego, niezwykle przejmującego kontekstu. „Jesteś wszechświatem” wykracza jednak daleko poza ramowe schematy gatunkowe czy polityczne komentarze. To przede wszystkim piękny, wzruszający i pełen ciepłego humoru list miłosny do ludzkiej determinacji w poszukiwaniu kontaktu z druhgim człowiekiem. Film pokazuje, że nawet w obliczu absolutnego końca świata, pragnienie miłości i solidarności potrafi stać się najpotężniejszą siłą napędową we wszechświecie.