Kursk

Opis filmu „Kursk"

10 sierpnia 2000 roku okręt podwodny Kursk, stalowy kolos o rozmiarach pary jumbo jetów i długości dwóch boisk piłkarskich, wyrusza na pierwsze od dekady ćwiczenia wojenne. W wielkich manewrach Floty Północnej niezatapialna duma rosyjskiej marynarki bierze udział w towarzystwie 30 okrętów i trzech innych łodzi podwodnych. Dwa dni później potężna eksplozja, którą zarejestrowały nawet sejsmografy na Alasce, posyła Kursk na dno arktycznych wód Morza Barentsa. Według docierających informacji katastrofę przeżywa zaledwie 23 z 118 obecnych na pokładzie marynarzy.

„Kursk” z 2018 roku w reżyserii duńskiego mistrza Thomasa Vinterberga to wstrząsający dramat historyczny oparty na tragicznych wydarzeniach z sierpnia 2000 roku. Scenariusz autorstwa Roberta Rodata powstał na podstawie skrupulatnie udokumentowanej książki Roberta Moore'a „A Time to Die”. Twórcy rezygnują z taniego sensacjonalizmu na rzecz poruszającego portretu ludzkiego dramatu, łącząc wątki katastroficzne z krytyką politycznej obojętności i wojskowej biurokracji. Głównym bohaterem opowieści jest kapitan Michaił Awierin (w tej roli Matthias Schoenaerts), który po potężnej eksplozji torpedy na pokładzie flagowego okrętu podwodnego K-141 Kursk trafia wraz z grupą 23 ocalałych marynarzy do ostatniego, szczelnego przedziału jednostki. Podczas gdy na dnie Morza Barentsa trwa wyścig z czasem i wyczerpującymi się zapasami tlenu, na powierzchni żona Michaiła, Tania (Léa Seydoux), wraz z rodzinami innych członków załogi walczy o jakiekolwiek rzetelne informacje. W tym samym czasie brytyjski komodor David Russell (Colin Firth) próbuje zaoferować zwoływanym władzom rosyjskim nowoczesną pomoc ratunkową, zderzając się jednak z murem dumy i sekretów wojskowych. Vinterberg, znany z takich klasyków jak „Festen” czy „Polowanie”, sprawnie buduje duszny, klaustrofobiczny klimat wewnątrz zatopionego wraku. Zdjęcia uznanego operatora Anthony’ego Doda Mantle’a znakomicie oddają klaustrofobię podwodnej pułapki i kontrastują ją z surowym, zimnym krajobrazem arktycznym. Istotnym elementem formy jest również celowa zmiana formatu obrazu, która podkreśla przejście od kameralnego życia prywatnego marynarzy do tragedii na skalę międzynarodową. Dopełnieniem całości staje się stonowana, poruszająca muzyka Alexandre’a Desplata, nadająca wydarzeniom odpowiednią wagę emocjonalną. „Kursk” to nie tylko trzymający w napięciu dramat survivalowy, ale przede wszystkim przejmujący hołd złożony marynarzom i ich bliskim. Film ukazuje kontrast między braterstwem i poświęceniem jednostek a bezdusznością systemu państwowego. W obsadzie na uwagę zasługują również wybitne kreacje drugoplanowe, w tym występ legendarnego Maxa von Sydowa oraz Michaela Nyqvista, dla którego rola w tym filmie była jednym z ostatnich ekranowych występów przed śmiercią.