Milcząca przyjaciółka

Opis filmu „Milcząca przyjaciółka"

Na terenie średniowiecznego niemieckiego miasta uniwersyteckiego góruje imponujący miłorząb japoński (Ginkgo biloba), drzewo, którego długowieczność stanowi wyraźny kontrast z trzema intymnymi, ludzkimi historiami. W 1908 roku pierwsza studentka uniwersytetu dostaje się na prestiżowy wydział botaniki, konfrontując się z seksizmem zarówno profesorów, jak i kolegów. W 1972 roku, w trakcie ruchów kontrkulturowych, uwagę powściągliwego studenta przykuwa współlokatorka i badana przez nią pelargonia. W 2020 roku, podczas pandemii COVID-19, neurobiolog z Hongkongu korzysta z pomocy znanego botanika w eksperymencie na starym miłorzębie.

„Milcząca przyjaciółka” (oryg. „Silent Friend”) to wyjątkowy projekt filmowy uznanej węgierskiej reżyserki Ildikó Enyedi, twórczyni nagrodzonego Złotym Niedźwiedziem w Berlinie arcydzieła „O ciele i duszy” oraz zaprezentowanej w Cannes „Historii mojej żony”. W swoim najnowszym dziele autorka po raz kolejny sięga po subtelny język wizualny i filozoficzną wrażliwość, aby przyjrzeć się relacji między człowiekiem, naturą a upływającym czasem. Film powstał jako międzynarodowa koprodukcja realizowana m.in. w malowniczym, uniwersyteckim mieście Marburg w Niemczech, gdzie osadzono trzon całej opowieści. Sercem filmu jest imponujące, długowieczne drzewo – miłorząb japoński (Ginkgo biloba), rosnący w miejscowym ogrodzie botanicznym. To wokół niego osadzone są trzy intymne nowele rozgrywające się na przestrzeni ponad stu lat. Pierwsza historia przenosi widzów do 1908 roku, gdy pionierska studentka próbuje przetrzeć szlaki na zmaskulinizowanym wydziale botaniki, mierząc się ze ścianą niechęci ze strony wykładowców i rówieśników. Druga opowieść, umiejscowiona w barwnym i burzliwym roku 1972, skupia się na cichym studencie, którego życie zmienia się pod wpływem fascynującej współlokatorki oraz badanej przez nią rośliny. Trzecia część dotyka współczesności – w 2020 roku, w cieniu globalnej pandemii, uznany neurobiolog z Hongkongu przybywa do Niemiec, by przy pomocy lokalnych ekspertów przeprowadzić pionierski eksperyment naukowy na starym miłorzębie. Ildikó Enyedi buduje swoją narrację z niezwykłą precyzją, kontrastując ulotność i kruchość ludzkiego życia z trwałością majestatycznej przyrody. Wybitna obsada nadaje każdemu z rozdziałów unikalny rys emocjonalny. Na szczególną uwagę zasługuje występ legendarnego hongkońskiego aktora Tony’ego Leunga Chiu-waia, dla którego rola naukowca w tym projekcie jest jednym z nielicznych występów w europejskim kinie autorskim. Partnerują mu m.in. francuska gwiazda Léa Seydoux oraz utalentowana młoda aktorka Luna Wedler. Wizualna strona filmu kładzie nacisk na organiczne detale, światło i poetycki rytm kadrów, co pozwala widzowi zanurzyć się w refleksyjnym nastroju. „Milcząca przyjaciółka” to poruszająca medytacja nad pamięcią, samotnością i niewidzialnymi więziami łączącymi ludzi w różnych epokach. Film pokazuje, jak botaniczny punkt widzenia pozwala nabrać dystansu do burzliwych wydarzeń historycznych i osobistych dramatów. Dzieło Enyedi udowadnia, że natura nie jest jedynie tłem dla ludzkich spraw, lecz równorzędnym bohaterem, stwarzającym przestrzeń do zrozumienia własnej egzystencji.