Słodki zapach sukcesu

Opis filmu „Słodki zapach sukcesu"

Sidney Falco drobny agent prasowy pragnie wspiąć się na szczyt kariery zawodowej, by poczuć "słodki zapach sukcesu". Przypochlebia się wszechwładnemu redaktorowi rubryki towarzyskiej jednej z nowojorskich gazet, Hunseckerowi. Dostarcza mu tematów i posłusznie wykonuje wszystkie jego polecenia. Natomiast Hunseckerowi sen z powiek spędza romans jego siostry z muzykiem jazzowym.

Opublikowany w 1957 roku film „Słodki zapach sukcesu” w reżyserii Alexandra Mackendricka to jeden z najbardziej bezkompromisowych i dusznych obrazów nowojorskiego świata mediów oraz rozrywki. Głównym bohaterem jest Sidney Falco (w tej roli Tony Curtis), bezwzględny i zdesperowany agent prasowy, który za wszelką cenę próbuje wyrobić sobie pozycję na Manhattanie. Jego przepustką do sukcesu jest J.J. Hunsecker (Burt Lancaster), potężny i egocentryczny felietonista towarzyski, którego jedna wzmianka w gazecie może stworzyć lub zniszczyć czyjąś karierę. Hunsecker cynicznie wykorzystuje swoją pozycję, a od Falco żąda zniszczenia związku swojej młodszej siostry z uczciwym muzykiem jazzowym. Wyjątkowa siła filmu tkwi w jego genialnym scenariuszu, nad którym pracowali Ernest Lehman oraz wybitny dramaturg Clifford Odets. Poetyckie, jadowite i niezwykle szybkie dialogi stały się znakiem rozpoznawczym tej produkcji. Istotną rolę odgrywa tu również strona wizualna – legendarne zdjęcia Jamesa Wonga Howe’a ukazują Nowy Jork nocą w charakterystycznej estetyce film noir. Światła neonów, deszczowe ulice i ciasne wnętrza klubów jazzowych budują gęstą atmosferę osaczenia oraz moralnej zgnilizny. Oprawę muzyczną stworzył Elmer Bernstein, łącząc symfoniczny dramat z występami zespołu Chico Hamilton Quintet. W rolach głównych wystąpili aktorzy, dla których były to przełomowe kreacje w karierze. Tony Curtis odrzucił swój dotychczasowy wizerunek romantycznego amanta, tworząc złożony portret człowieka gotowego przehandlować własną godność za chwilę sławy. Burt Lancaster z kolei przeraża chłodem i niemal dyktatorską dominacją jako J.J. Hunsecker, czerpiący satysfakcję ze swojej bezwzględnej władzy nad życiem innych ludzi. Choć w momencie premiery film nie odniósł sukcesu komercyjnego i spotkał się z chłodnym przyjęciem publiczności przyzwyczajonej do bardziej wygładzonych historii, z biegiem lat uzyskał status niezaprzeczalnego arcydzieła amerykańskiego kina. Został doceniony za celną krytykę tabloidyzacji, manipulacji medialnych i toksycznych układów władzy. W 1993 roku „Słodki zapach sukcesu” został włączony do Narodowego Rejestru Filmowego Biblioteki Kongresu USA jako dzieło o szczególnym znaczeniu kulturowym, historycznym i estetycznym.