The Disciple

Opis filmu „The Disciple"

„The Disciple” z 2020 roku to drugi pełnometrażowy dramat indyjskiego reżysera Chaitanyi Tamhanego, który zdobył międzynarodowe uznanie po premierze swojego debiutu „Sąd” („Court”). Producentem wykonawczym projektu został meksykański reżyser Alfonso Cuarón, który pełnił rolę mentora Tamhanego w ramach prestiżowego programu Rolex Mentor and Protégé Arts Initiative. Akcja filmu została osadzona we współczesnym Mumbaju i skupia się na zamkniętym, pełnym dyscypliny świecie klasycznej muzyki hindustańskiej, ukazując dramatyczne zderzenie wielowiekowej tradycji z rynkowymi realiami XXI wieku. Główny bohater, Sharad Nerulkar (w tej roli autentyczny śpiewak klasyczny Aditya Modak), poświęca całą swoją młodość, by opanować trudną sztukę tradycyjnego śpiewu raga. Mężczyzna podąża ścieżką wyznaczoną przez ojca oraz swojego surowego mistrza, Gurudżiego. Czas upływa mu na wycieńczających ćwiczeniach wokalnych, posłudze wobec nauczyciela oraz nocnych jazdach motocyklem po opustoszałych ulicach Mumbaju, podczas których słucha archiwalnych nagrań taśmowych mitycznej śpiewaczki Maai. W miarę jak upływają lata, Sharad zaczyna mierzyć się z bolesną rzeczywistością: mimo ogromnego poświęcenia i wyrzeczeń, jego umiejętności stoją w miejscu, a postępująca komercjalizacja kultury spycha jego ukochaną dziedzinę sztuki na margines. Film Tamhanego charakteryzuje się wybitnym wyczuciem wizualnym oraz realistycznym, wręcz kontemplacyjnym podejściem do narracji. Olbrzymią rolę w budowaniu klimatu odgrywają zdjęcia polskiego operatora Michała Sobocińskiego, który operuje statycznymi, skomponowanymi z malarską precyzją kadrami. Kamera Sobocińskiego obserwuje bohatera z dystansu, podkreślając jego alienację oraz samotność w świecie, który przestaje cenić bezkompromisowe oddanie tradycji. W obsadzie znaleźli się głównie naturszczycy oraz prawdziwi muzycy, co przydaje filmowi niezwykłego autentyzmu – sceny występów wokalnych i prób nie są montażowym skrótem, lecz pełnymi emocji sekwencjami wykonanymi na żywo. „The Disciple” to gorzki, a zarazem pełen empatii wywód na temat talentu, pasji i nieuchronnego zderzenia młodzieńczych ambicji z własnymi ograniczeniami. Tamhane nie tworzy klasycznej opowieści o sukcesie, lecz wnikliwe studium akceptacji własnej przeciętności. Film stał się pierwszym indyjskim dziełem od czasu „Monsonowego wesela” (2001), które trafiło do Konkursu Głównego Festiwalu Filmowego w Wenecji, zdobywając uznanie zarówno krytyków filmowych, jak i miłośników muzyki na całym świecie.