Tylko rzeka płynie

Opis filmu „Tylko rzeka płynie"

Lata dziewięćdziesiąte, Banpo, chińska wieś. Nad rzeką zostaje znalezione ciało kobiety. Śledztwo w sprawie morderstwa prowadzi Ma Zhe, szef policji kryminalnej, który wkrótce aresztuje domniemanego sprawcę. Jego przełożeni szybko chwalą się sukcesem, ale kilka wskazówek skłania Ma Zhe do zagłębienia się w tajemnicze działania swoich współobywateli...

„Tylko rzeka płynie” (2023) w reżyserii Wei Shujuna to nastrojowy chiński neo-noir, będący ekranizacją opowiadania cenionego pisarza Yu Hua pod tytułem „Błędy nad rzeką”. Akcja filmu przenosi widzów do lat 90. XX wieku, do prowincjonalnego chińskiego miasteczka Banpo. W rzece zostają odnalezione zwłoki starszej kobiety, znanej w okolicy jako Babcia. Śledztwo przejmuje szef policji kryminalnej, Ma Zhe (w tej roli Zhu Yilong). Choć lokalne władze i przełożeni szybko dążą do zamknięcia sprawy i obwieszczenia sukcesu po zatrzymaniu pierwszego podejrzanego, Ma Zhe dostrzega nieścisłości, które prowadzą go w głąb tajemniczego świata lokalnej społeczności oraz własnych wątpliwości. Film Wei Shujuna odrzuca tradycyjne schematy klasycznego kryminału proceduralnego na rzecz surrealistycznego thrillera psychologicznego i egzystencjalnej opowieści o zatraceniu. Zamiast skupiać się wyłącznie na poszukiwaniu mordercy, reżyser bada granice ludzkiej percepcji, absurdu oraz narastającej obsesji głównego bohatera. Motywy snu, zbiegi okoliczności oraz zacierająca się granica między rzeczywistością a halucynacją sprawiają, że prowadzone dochodzenie nieuchronnie przekształca się w kryzys tożsamości samego detektywa. Wizualna strona filmu stanowi jeden z jego najważniejszych walorów. Obraz został nakręcony na taśmie analogowej 16 mm przez operatora Chengma Zhiyuana, co nadaje produkcji ziarnistą, brudną i nostalgiczna teksturę, idealnie oddającą duch prowincjonalnych Chin z końca ubiegłego wieku. Dominujące odcienie zieleni i szarości, wszechobecna wilgoć oraz sceneria opustoszałego kina przejętego na tymczasowy posterunek policji budują gęstą, klaustrofobiczną atmosferę. Warstwa dźwiękowa zręcznie potęguje uczucie niepokoju, zderzając odgłosy natury z hipnotyzującymi motywami muzycznymi. Zhu Yilong dostarcza niezwykle przejmującą, powściągliwą kreację jako Ma Zhe, ukazując powolną dekonstrukcję racjonalnego śledczego w obliczu irracjonalnego świata. Film zadebiutował podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes w 2023 roku, gdzie zdobył szerokie uznanie krytyków za wyrazisty styl wizualny, głębię interpretacyjną oraz świeże podejście do gatunku noir. „Tylko rzeka płynie” potwierdza pozycję Wei Shujuna jako jednego z najciekawszych głosów współczesnego niezależnego kina chińskiego.