Lagaan: Dawno temu w Indiach

Opis filmu „Lagaan: Dawno temu w Indiach"

W wiktoriańskich Indiach skromnie żyjący mieszkańcy jednej z rolniczych prowincji cierpią przez wysokie podatki od zboża, które muszą oddawać swoim angielskim władcom. Kiedy to sadystyczny kapitan Russel postanawia, że ludzie mieszkający na jego obszarze będą mu płacić dwa razy większe podatki niż dotychczas, jeden z wieśniaków pod wodzą charyzmatycznego Bhuvana widzi tylko jedno wyjście z sytuacji. Mieszkańcy wchodzą w ironicznie zainicjowany przez Anglików zakład: jeśli uda im się pokonać Anglików w krykieta (nieznaną dla nich grę), zwolnieni będą od płacenia podatków przez następne trzy lata. Jeśli jednak im się nie uda, będą zmuszeni zapłacić potrójnie...

„Lagaan: Dawno temu w Indiach” (2001) w reżyserii Ashutosha Gowarikera to jedno z najważniejszych dzieł w historii współczesnego kina indyjskiego. Film łączy w sobie cechy historycznego widowiska epickiego, dramatu obyczajowego oraz klasycznego dramatu sportowego. Obraz wyznaczył nowe standardy realizatorskie w Bollywood, udowadniając, że tradycyjna indyjska formuła kinowa, wzbogacona o widowiskowe numery muzyczne i wyrazisty morał, może zyskać uznanie krytyków oraz szerokiej publiczności na całym świecie. Produkcja ta była również przełomowym krokiem w karierze Aamira Khana, który wystąpił w roli głównej oraz zadebiutował jako producent. Akcja filmu przenosi widzów do 1893 roku, w czas panowania brytyjskiego Rajatu. Mieszkańcy małej wioski Champaner w stanie Gudźarat zmagają się z długotrwałą suszą i widmem nieuchronnego głodu. Sytuację pogarsza bezwzględny kapitan Andrew Russell, dowódca lokalnego garnizonu, który żąda od wieśniaków zapłaty podwójnego podatku rolniczego (tytułowego „lagaan”). Kiedy młody i charyzmatyczny Bhuvan protestuje przeciwko niesprawiedliwości, rządzony pychą kapitan proponuje nietypowy zakład. Jeśli wieśniacy pokonają Brytyjczyków w grę w krykieta – dyscyplinę zupełnie dla nich obcą – zostaną całkowicie zwolnieni z podatku na następne trzy lata. W przypadku przegranej będą musieli zapłacić potrójną stawkę. Bhuvan podejmuje ryzykowne wyzwanie i rozpoczyna trudny proces jednoczenia podzielonej wewnętrznie społeczności oraz nauki zawiłych reguł brytyjskiej gry. Strona formalna produkcji zachwyca rozmaitem i precyzją wykonania. Reżyser Ashutosh Gowariker z powodzeniem buduje napięcie dramatyczne, prowadząc narrację od kameralnych scen wiejskiego życia aż do epickiego, trwającego niemal godzinę meczu finałowego. Niezwykle istotnym elementem filmu jest widowiskowa ścieżka dźwiękowa skomponowana przez A.R. Rahmana z tekstami Javeda Akhtara. Utwory muzyczne i układy taneczne nie stanowią jedynie przerywników, lecz organicznie rozwijają fabułę i podkreślają emocjonalny stan bohaterów. Malownicze zdjęcia Anil Mehty wspaniale oddają surowy, spalony słońcem krajobraz indyjskiej prowincji. Na uwagę zasługuje również znakomite aktorstwo. Aamir Khan w roli Bhuvana tworzy postać niezwykle magnetyczną, pełną determinacji i charyzmy. Partnerują mu świetnie dobrani aktorzy drugoplanowi, w tym debiutująca Gracy Singh jako Gauri oraz brytyjscy wykonawcy Rachel Shelley i Paul Blackthorne. Film zyskał światowy rozgłos i stał się zaledwie trzecią produkcją z Indii w historii, która otrzymała nominację do Oscara w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny. „Lagaan” pozostaje niezapomnianym widowiskiem o walce z opresją, godności ludzkiej oraz sile wspólnoty w obliczu przeciwności losu.