Matrix

Opis filmu „Matrix"

Thomas Anderson wiedzie podwójne życie - na co dzień pracuje w koncernie Meta Cortechs jako programista, prywatnie jest genialnym hackerem, działającym pod nickiem Neo. Pewnego dnia nawiązuje z nim kontakt tajemniczy Morfeusz - człowiek, który obiecuje mu odkryć prawdę o rzeczywistości, w jakiej żyją. Prawdę o Matriksie. Prawdę o dwóch światach: prawdziwym i wygenerowanym, który ma tylko "udawać" rzeczywistość. Neo początkowo wbrew sobie przystaje do grupy kierowanej przez Morfeusza, stopniowo jednak sam zaczyna dostrzegać, że ze światem, w którym żył dotychczas, jest coś nie tak. Że jego życiem cały czas ktoś kierował. Kolejne stopnie wtajemniczenia stawiają przed Neo nowe pytania. Który ze światów jest prawdziwy? Czym jest Matrix i komu służy? I jaką rolę w planie Morfeusza ma do spełnienia sam Neo?

Wydany w 1999 roku "Matrix" w reżyserii sióstr Lany i Lilly Wachowskich (wówczas znanych jako bracia Wachowscy) stał się jednym z najważniejszych kamieni milowych w historii kina fantastycznonaukowego i popkultury na przełomie tysiącleci. Twórcy połączyli w nim elementy cyberpunku, kina akcji inspirowanego hongkońskimi filmami sztuk walki, a także głębokie nawiązania filozoficzne i religijne – od platońskiej alegorii jaskini, przez koncepcje René Descartesa, po teorię symulacji Jean Baudrillarda. Film nie tylko zrewolucjonizował efekty specjalne, ale także wpłynął na sposób myślenia o rzeczywistości w erze dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych. Fabuła skupia się na postaci Thomasa Andersona, wybitnego programisty pracującego w korporacji komputerowej, który po godzinach działa pod pseudonimem Neo jako nieuchwytny haker. Od dłuższego czasu przeczuwa on, że z otaczającym go światem jest coś nie tak. Jego dociekania doprowadzają do kontaktu z tajemniczą Trinity oraz Morfeuszem – poszukiwanym przez służby człowiekiem, który oferuje Neo odpowiedź na pytanie: czym jest Matrix? Po podjęciu przełomowej decyzji bohater odkrywa przerażającą prawdę. Rzeczywistość, w której dotychczas żył, jest jedynie cyfrową symulacją stworzoną przez sztuczną inteligencję, by zniewolić ludzkość. Neo musi zaakceptować swoją nową rolę i dołączyć do walki o oswobodzenie ludzi spod kontroli maszyn. Warstwa wizualna i techniczna filmu przeszła do legendy kina. Wachowskie, we współpracy z operatorem Billem Pope'em oraz autorem efektów specjalnych Johnem Gaetą, zaprezentowały innowacyjne techniki realizatorskie, z których najbardziej ikoniczny stał się tak zwany "bullet time" – efekt pozwalający na obracanie kamery wokół zamrożonej lub poruszającej się w zwolnionym tempie postaci. Do reżyserii scen walk zatrudniono uznanego hongkońskiego choreografa Yuen Woo-pinga, co wymagało od obsady wielomiesięcznych, wycieńczających treningów. Całość uzupełnia mroczna, zielonkawa tonacja kolorystyczna odróżniająca symulację od świata rzeczywistego oraz dynamiczna ścieżka dźwiękowa Don Davisa, wzbogacona utworami z gatunku metalu i muzyki elektronicznej. Wielkim atutem produkcji są znakomicie dobrane kreacje aktorskie. Keanu Reeves idealnie sprawdził się w roli zagubionego, lecz zdeterminowanego Neo, a Laurence Fishburne jako charyzmatyczny Morfeusz nadał opowieści posmak mitologicznej powagi. Carrie-Anne Moss stworzyła ikoniczną postać Trinity, a Hugo Weaving w roli Agenta Smitha stworzył jednego z najbardziej przerażających i pamiętnych czarnych charakterów w historii kina Sci-Fi. "Matrix" odniósł ogromny sukces komercyjny i artystyczny, zdobywając cztery Oscary i stając się zjawiskiem kulturowym, które ukształtowało estetykę kina akcji na kolejną dekadę.