Wiedzą tylko zmarli

Opis filmu „Wiedzą tylko zmarli"

Zdobywszy zaufanie obu stron konfliktu, dziennikarz Michael Ware przedstawia epicką, niecenzurowaną i wnikliwą relację z wojny w Iraku.

Dokument „Wiedzą tylko zmarli” (ang. Only the Dead See the End of War) z 2015 roku to wstrząsający obraz wojny w Iraku widziany oczami australijskiego dziennikarza Michaela Ware’a. Ware, pracujący jako korespondent dla magazynu „Time” oraz stacji CNN, spędził w Iraku siedem lat, dokumentując konflikt od samego początku amerykańskiej inwazji w 2003 roku. Reżyserią filmu zajął się dwukrotny zdobywca Oscara Bill Guttentag we współpracy z samym Ware’em. Obraz prezentuje bezprecedensowe, niecenzurowane materiały filmowe, które ukazują brutalną rzeczywistość wojny z perspektywy zarówno amerykańskich żołnierzy, jak i irackich insurgentów oraz cywilów. Sercem dokumentu jest osobista podróż Ware’a, który zyskał niezwykły dostęp do obu stron konfliktu. Film skupia się w dużej mierze na narodzinach i rozkwicie organizacji terrorystycznej Al-Kaida w Iraku, kierowanej przez Abu Musaba al-Zarkawiego. Zarkawi zaczął wykorzystywać materiały wideo wysyłane bezpośrednio do Ware’a jako narzędzie propagandy i zastraszania. Narracja filmu opiera się na archiwalnych, często drastycznych nagraniach wideo z pierwszej linii frontu, uzupełnionych gorzkim, introspektywnym komentarzem głosu z offu australijskiego reportera, który zmaga się z traumą i zespołem stresu pourazowego. Pod względem formalnym film przypomina brutalny, bezkompromisowy pamiętnik wojenny. Zdjęcia mają charakter surowy i autentyczny – wywodzą się z ręcznych kamer wideo, którymi Ware oraz jego współpracownicy rejestrowali walki na ulicach Bagdadu, Ramadi czy Faludży. Montaż filmu doskonale buduje napięcie i poczucie przytłaczającego chaosu. Dźwięk, w którym dominują odgłosy wybuchów, strzałów oraz wyczerpujących rozmów żołnierzy, wzmacnia poczucie bezpośredniego uczestnictwa w traumatycznych wydarzeniach. „Wiedzą tylko zmarli” zdobył uznanie krytyków na całym świecie jako jeden z najbardziej szczerych i przerażających dokumentów o konflikcie na Bliskim Wschodzie. Film nie próbuje idealizować żadnej ze stron ani podawać prostych odpowiedzi politycznych. Zamiast tego ukazuje potworność wojny, jej moralną dwuznaczność i niszczycielski wpływ na ludzką psychikę. Obraz stanowi unikalne świadectwo historyczne, pokazując kaskadę błędów politycznych i militarnych, które doprowadziły do trwałego chaosu w regionie.