Zero Days

Opis filmu „Zero Days"

Zdobywca Oscara® Alex Gibney odkrywa przed nami fenomen Stuxnet - samoreplikującego się wirusa komputerowego odkrytego przez ekspertów w 2010 roku. Złośliwe oprogramowanie, stworzone najprawdopodobniej przez amerykańskie i izraelskie cyberoddziały, było skierowane przeciw irańskim instalacjom nuklearnym. Jednak po tym, jak wirus skutecznie zainfekował komputery w Iranie, wymknął się spod kontroli i zaczął swobodnie się rozprzestrzeniać. Nikt nie zdawał sobie sprawy, że w ten sposób otwarto puszkę Pandory z bronią epoki cyfrowej.

W 2010 roku światowy sektor cyberbezpieczeństwa dokonał szokującego odkrycia. Eksperci natrafili na niezwykle skomplikowany kod komputerowy, nazwany Stuxnet, który zasadniczo różnił się od dotychczas znanych wirusów. Nie został stworzony do kradzieży danych osobowych czy wymuszeń finansowych – jego jedynym celem była fizyczna destrukcja infrastruktury przemysłowej. Dokumentalistą, który postanowił zgłębić tę niepokojącą historię, został nagrodzony Oscarem Alex Gibney. Film „Zero Days” z 2016 roku to wnikliwe śledztwo dziennikarskie, rzucające światło na tajną operację o kryptonimie „Olympic Games” – wspólne przedsięwzięcie amerykańskich i izraelskich służb specjalnych, mające na celu opóźnienie irańskiego programu nuklearnego bez konieczności wypowiadania tradycyjnej wojny. Film Gibneya prowadzi widza przez fascynujące kulisy odkrycia Stuxneta, oddając głos analitykom z firmy Symantec, Liamowi O'Murchu i Ericowi Chienowi, którzy jako pierwsi rozpracowali niezwykłą złożoność tej cyfrowej broni. Twórcy stopniowo odsłaniają kolejne warstwy geopolitycznej intrygi, ukazując, jak złośliwe oprogramowanie zainfekowało komputery w irańskim ośrodku wzbogacania uranu w Natanz i doprowadziło do uszkodzenia tamtejszych wirówek. Prawdziwy dramat zaczyna się jednak w momencie, gdy niekontrolowana wersja kodu wydostaje się poza zamkniętą sieć zakładu i rozprzestrzenia po serwerach na całym świecie. Dokument stawia fundamentalne pytania o brak regulacji prawnych w cyberprzestrzeni oraz ogromne ryzyko związane z niejawnością cyberbroni. Alex Gibney po raz kolejny udowadnia, że jest mistrzem dokumentalnego thrillera geopolitycznego. Precyzyjny montaż, dynamiczne tempo oraz wywiady z czołowymi ekspertami, byłymi urzędnikami państwowymi i wojskowymi budują gęstą atmosferę niepokoju. Niezwykle pomysłowym zabiegiem realizacyjnym jest stworzenie postaci „sygnalisty z NSA” – stanowiącej syntezę wypowiedzi kilku anonimowych informatorów z amerykańskiego wywiadu. W jej rolę wcieliła się aktorka Joanne Tucker, a jej twarz zmieniono za pomocą cyfrowych efektów wizualnych nawiązujących do kodu komputerowego. Mroczna, pulsacyjna muzyka Willa Batesa i Petera Nashela doskonale uzupełnia nowatorską oprawę wizualną, podkreślając nieuchwytny charakter opisywanego zagrożenia. „Zero Days” spotkał się z bardzo entuzjastycznym odbiorem krytyków i zadebiutował w konkursie głównym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie. Chwalono go przede wszystkim za odwagę w podejmowaniu trudnego tematu oraz za zdolność do przystępnego wyjaśnienia bardzo skomplikowanych zagadnień technologicznych. Dzieło Gibneya do dziś pozostaje jednym z najważniejszych dokumentów poświęconych współczesnej wojnie cyfrowej, ostrzegającym przed otwarciem puszki Pandory i rozpoczęciem niekontrolowanego wyścigu zbrojeń w przestrzeni wirtualnej.