Black Panthers

Opis filmu „Black Panthers"

Latem 1968 roku francuska reżyserka Agnès Varda przebywała w Kalifornii, towarzysząc swojemu mężowi Jacques’owi Demy’emu, który realizował w Los Angeles film "Sklep z modelkami" ("Model Shop"). Zafascynowana energią społeczną, ruchami kontrkulturowymi oraz napięciami rasowymi w Stanach Zjednoczonych, Varda udała się do Oakland. To właśnie tam skierowała obiektyw swojej kamery na raczkującą i dynamicznie rozwijającą się Partię Czarnych Panter. Owocem tych obserwacji stał się krótkometrażowy film dokumentalny "Black Panthers" (znany również pod nazwą "Huey"), stanowiący jedno z najbardziej bezpośrednich i unikalnych świadectw tamtego okresu. Głównym motywem przewodnim dokumentu są demonstracje i mityngi zorganizowane przez działaczy w celu uwolnienia Hueya P. Newtona, współzałożyciela ugrupowania, przebywającego wówczas w areszcie pod zarzutem zabójstwa policjanta. Varda zyskała niezwykły dostęp do liderów ruchu – w filmie znalazł się m.in. unikalny wywiad z samym Newtonem przeprowadzony za kratami, a także wypowiedzi Eldridge’a Cleavera. Reżyserka nie ogranicza się jednak do politycznych przemówień z trybuny. Ukazuje szeroki spektakl działań organizacji: od bezpłatnych programów śniadaniowych dla dzieci z ubogich rodzin, przez lekcje historii i ideologii, aż po treningi samoobrony i musztrę. W warstwie formalnej film czerpie z założeń kina bezpośredniego (cinéma vérité) oraz estetyki Francuskiej Nowej Fali. Używając lekkiej, poręcznej kamery 16 mm, Varda tworzy portret bliski i autentyczny. Istotną rolę odgrywa tu perspektywa feministyczna reżyserki. Zwraca ona szczególną uwagę na pozycję kobiet wewnątrz Partii Czarnych Panter, oddając głos Kathleen Cleaver. W rozmowie z nią porusza tematykę równouprawnienia płci w walce rewolucyjnej, a także znaczenie kulturowe naturalnych fryzur afro jako symbolu odrzucenia narzuconych przez białą większość standardów piękna. Dokument Vardy wyróżnia się na tle ówczesnych relacji amerykańskich mediów masowych, które przedstawiały Czarne Pantery niemal wyłącznie jako niebezpieczne ugrupowanie terrorystyczne. Francuska reżyserka patrzy na swoich bohaterów z empatycznym zrozumieniem, dostrzegając w nich ludzi walczących o sprawiedliwość społeczną, godność i samostanowienie. Choć pierwotnie zamówiony przez francuską telewizję publiczną ORTF film został zablokowany z przyczyn politycznych i wyemitowany z opóźnieniem, z czasem zyskał status kanonicznego dokumentu epoki, łączącego zaangażowanie społeczne z artystyczną wrażliwością.