Kwiat tysiąca i jednej nocy

Opis filmu „Kwiat tysiąca i jednej nocy"

Chłopiec zakochuje się w niewolnicy, która bierze go za swojego pana. Wbrew zakazowi dziewczyny młodzieniec sprzedaje na targu kobierzec, co prowadzi do rozdzielenia pary.

„Kwiat tysiąca i jednej nocy” z 1974 roku w reżyserii Piera Paolo Pasoliniego stanowi zwieńczenie jego tak zwanej „Trylogii życia” (Trilogia della vita), w skład której wchodziły również wcześniejsze dzieła włoskiego mistrza: „Dekameron” (1971) oraz „Opowieści kanterberyjskie” (1972). Pasolini powrócił w tym projekcie do korzeni ludowej narracji, sięgając po klasyczny arabski zbiór baśni. Reżyser odrzucił ugrzecznione, zachodnie adaptacje literackiego oryginału i postanowił ukazać te opowieści w sposób surowy, zmysłowy i nieskrępowany ówczesnymi tabu, skupiając się na motywach miłości, przeznaczenia i radosnego erotyzmu. Głównym wątkiem łączącym poszczególne historie jest opowieść o młodym, naiwnym Nur ed-Dinie oraz pięknej i mądrej niewolnicy Zumurrud. Dziewczyna sama wybiera go na swojego pana, a między młodymi szybko rodzi się głębokie uczucie. Szczęście zakochanych nie trwa jednak długo – nieopatrzne złamanie zakazu przez Nur ed-Dina prowadzi do podstępnego porwania Zumurrud i rozdzielenia pary. Młodzieniec wyrusza w pełną niebezpieczeństw wędrówkę, by odnaleźć ukochaną. Poszukiwania te stanowią ramy dla szkatułkowej konstrukcji filmu, w której bohaterowie mijani po drodze snują własne, niesamowite historie o pożądaniu, zdradzie, magii i woli losu. Pasolini stworzył obraz niezwykle poetycki i malarski. Odrzucając hollywoodzką widowiskowość, postawił na pełną autentyczność architektury oraz krajobrazów. Zdjęcia Giuseppe Ruzzoliniego, realizowane w m.in. w Jemenie, Etiopii, Iranie i Nepalu, zachwycają bogactwem barw oraz naturalistycznym wykorzystaniem światła. Reżyser tradycyjnie już chętnie korzystał z usług aktorów niezawodowych, takich jak odkryty przypadkowo odtwórca głównej roli Franco Merli czy stały współpracownik Pasoliniego, Ninetto Davoli. Dopełnieniem wizualnego bogactwa jest nastrojowa ścieżka dźwiękowa skomponowana przez Ennio Morricone, łącząca orientalne motywy z unikalną wrażliwością kompozytora. Film spotkał się z wielkim uznaniem na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes w 1974 roku, zdobywając prestiżową Wielką Nagrodę Jury (Grand Prix). Mimo śmiałych scen obyczajowych dzieło Pasoliniego uznawane jest za najbardziej radosne i pełne zachwytu wyznanie wiary w ludzką cielesność i wolność w całym dorobku reżysera. „Kwiat tysiąca i jednej nocy” po dziś dzień zachwyca swoją unikalną formą i pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć włoskiego kina autorskiego lat 70.