Maratończyk

Opis filmu „Maratończyk"

Nowy Jork, lata 70. XX w. Student historii Thomas Levy jest zapalonym biegaczem. Codziennie trenuje w okolicach Central Parku. Tam przypadkiem poznaje dziewczynę z Europy, Elsę Opel. Znajomość niebawem przeradza się w romans. Brat Thomasa, Doc Levy, agent tajnych służb, zajmuje się sprawą zbrodniarza wojennego Christophera Hessa. Nazista ukrywa się pod nazwiskiem Christian Szell i chce odebrać diamenty zdeponowane w banku. Niespodziewanie drogi trzech mężczyzn krzyżują się w tragicznych okolicznościach.

„Maratończyk” (1976) w reżyserii Johna Schlesingera to jeden z najważniejszych i najbardziej trzymających w napięciu thrillerów polityczno-szpiegowskich w historii kina. Obraz powstał na podstawie bestsellerowej powieści Williama Goldmana, który sam napisał również scenariusz do filmu. Dzieło Schlesingera idealnie wpisuje się w klimat amerykańskiego kina lat 70. XX wieku, przesiąkniętego paranoją, nieufnością wobec władzy oraz niepokojem po aferze Watergate i traumie wojny w Wietnamie. Fabuła skupia się na postaci Thomasa „Babe’a” Levy’ego, młodego nowojorskiego studenta historii i zapalonego biegacza długodystansowego. Babe spędza dni na przygotowaniach do maratonu oraz badaniu przeszłości swojego ojca, który stał się ofiarą makkartyzmu. Jego spokojne i uporządkowane życie gwałtownie się zmienia, gdy w tajemniczych okolicznościach ginie jego brat, Doc. Nieświadomy niczego Thomas zostaje wciągnięty w niebezpieczną grę szpiegowską i staje się celem bezwzględnego zbrodniarza wojennego, byłego obozowego lekarza dr. Christiana Szella. Nazista przybywa do Nowego Jorku, aby odebrać ze skrytki bankowej ogromny majątek w diamentach zrabowanych ofiarom Holokaustu. Babe przeżywa prawdziwy koszmar, nie rozumiejąc, dlaczego stał się celem pościgu i co oznacza powtarzane bez końca pytanie oprawców. Reżyseria Johna Schlesingera zachwyca precyzją w budowaniu atmosfery osaczenia. Nowy Jork w kadrach Conrada L. Halla jest ukazany jako duszna, obca i wroga metropolia, w której nikt nie może czuć się bezpiecznie. Kluczowym elementem thrillera są kreacje aktorskie, stanowiące fascynujące zderzenie dwóch odmiennych szkół. Młody Dustin Hoffman, stosujący wymagającą metodę Stanisławskiego, tworzy przejmujący i pełen autentyzmu portret zwykłego człowieka postawionego w ekstremalnej sytuacji. Z kolei legendarny brytyjski aktor Sir Laurence Olivier w roli dr. Szella serwuje chłodny, przerażający i ikoniczny występ, tworząc jednego z najbardziej nienawistnych czarnych charakterów w historii ekranu. Ikoniczna scena przesłuchania dentystycznego i powracające pytanie „Czy to jest bezpieczne?” weszły na stałe do klasyki kina, wywołując u widzów autentyczny lęk. Całość dopełnia wyśmienity montaż Jima Clarka oraz oszczędna, lecz budująca napięcie muzyka Michaela Smalla. „Maratończyk” po latach wciąż pozostaje klasykiem swojego gatunku, łączącym gęstą intrygę z głębokim studium ludzkiego strachu i determinacji.