Sztandar Chwały

Opis filmu „Sztandar Chwały"

Jedno z najsłynniejszych wojennych zdjęć wykonanych przez fotografa Joego Rosenthala prezentuje sześciu marines, którzy po zwycięskiej bitwie o wyspę Iwo Jimę zatykają amerykańską flagę na górze Suribachi. Film przedstawia prawdziwą historię żołnierzy, konfrontując ich bohaterstwo i rzeczywiste wydarzenia jednej z najkrwawszych bitew drugiej wojny światowej z propagandą uprawianą przez amerykański rząd.

Wyreżyserowany przez Clinta Eastwooda film „Sztandar Chwały” (oryg. „Flags of Our Fathers”) z 2006 roku to poruszający dramat wojenny, który skłania do refleksji nad ceną bohaterstwa i machiną wojennej propagandy. Scenariusz oparto na bestsellerowej książce Jamesa Bradleya i Rona Powersa. Punktem wyjścia dla historii jest słynne zdjęcie wykonane w lutym 1945 roku przez Joego Rosenthala, przedstawiające sześciu amerykańskich żołnierzy wznoszących flagę na szczycie góry Suribachi podczas krwawej bitwy o wyspę Iwo Jima. Eastwood nie tworzy jednak tradycyjnego widowiska batalistycznego; zamiast tego wnikliwie analizuje mechanizm, w którym przypadkowa fotografia zmieniła się w potężny symbol wykorzystany przez amerykański rząd do sprzedaży obligacji wojennych wyczerpanemu społeczeństwu. Fabuła filmu płynnie przeplata okrucieństwo walk o wulkaniczną wyspę z późniejszym rejsem promocyjnym po Stanach Zjednoczonych, w którym udział biorą trzej żyjący uczestnicy wydarzenia: sanitariusz John „Doc” Bradley (Ryan Phillippe) oraz żołnierze Rene Gagnon (Jesse Bradford) i Ira Hayes (Adam Beach). Obwożeni po całym kraju niczym gwiazdy estrady, zmuszani do odgrywania momentu zatknięcia flagi na stadionach i przemawiania do tłumów, bohaterowie zmagają się z wyrzutami sumienia, poczuciem winy ocalałych oraz cynizmem polityków. Retrospekcje z Iwo Jimy brutalnie zderzają wyidealizowany mit z chaosem walk na czarnym piasku, lękiem i śmiercią towarzyszy broni. Pod względem stylistycznym Eastwood stawia na powściągliwość i surowy realizzm. Zdjęcia Tomka Sterna charakteryzują się niemal achromatyczną paletą barw podczas sekwencji bojowych, co podkreśla bezwzględność i ponury charakter starć, podczas gdy sceny z USA skąpane są w cieplejszych, lecz wyobcowujących odcieniach. Na szczególną uwagę zasługuje kreacja Adama Beacha – jego tragiczny portret Iry Hayesa, zmagającego się z alkoholizmem i odrzucającego narzuconą rolę bohatera, stanowi emocjonalne serce filmu. Dopełnieniem całości jest subtelna, nostalgiczna muzyka skomponowana przez samego reżysera. „Sztandar Chwały” tworzy unikalny dyptyk z wydanym w tym samym roku filmem „Listy z Iwo Jimy”, w którym Eastwood opowiedział o tej samej bitwie z perspektywy żołnierzy japońskich. Chociaż film uzyskał skromniejsze wyniki we współczesnym box office, zdobył uznanie krytyków za odważne podważenie hollywódzkich mitów wojennych oraz dogłębny portret psychologiczny młodych ludzi dotkniętych traumą wojenną.