Za garść dolarów

Opis filmu „Za garść dolarów"

Samotny wędrowiec Joe przybywa do miasteczka leżącego przy granicy meksykańsko-amerykańskiej. Wpływy dzielą tu między siebie dwie rywalizujące bandy przemytników. Przebiegły Joe dostrzega szansę na zarobek, lokując się pomiędzy skonfliktowanymi stronami, co realizuje zatrudniając się raz w jednej, raz w drugiej grupie. Wkrótce wtrąca się również w losy lokalnej rodziny, rozdzielonej przez bandytów. W rezultacie ściąga na siebie wrogość jednego z rodów, doprowadzając do eskalacji trwającego konfliktu.

"Za garść dolarów" (oryg. Per un pugno di dollari) z 1964 roku w reżyserii Sergio Leone to jeden z najważniejszych i najbardziej wpływowych kamieni milowych w historii kina popularnego. Film ten nie tylko formalnie zapoczątkował nurt tak zwanych spaghetti westernów, ale również całkowicie zredefiniował archaiczny już wówczas gatunek tradycyjnego amerykańskiego westernu. Projekt wyrosnął z fascynacji włoskiego reżysera japońskim kinem samurajskim, stanowiąc bezpośrednią, choć początkowo nieautoryzowaną adaptację arcydzieła Akiry Kurosawy „Straż przyboczna” (Yojimbo). Leone przeniósł samurajskie motywy honoru, chciwości i jednostkowego sprytu na spalone słońcem bezdroża meksykańskiego pogranicza. Fabuła skupia się na postaci tajemniczego, samotnego wędrowca określanego po prostu jako Joe (w tej roli Clint Eastwood). Przybywa on do niewielkiego miasteczka San Miguel, leżącego na granicy meksykańsko-amerykańskiej. Miejscowość okazuje się opustoszałym piekłem terroryzowanym przez dwa śmiertelnie zwaśnione rody przemytników: braci Rojo, handlujących bronią, oraz rodzinę Baxterów, zarabiających na nielegalnym alkoholu. Zimny i skrajnie pragmatyczny rewolwerowiec natychmiast dostrzega w tym konflikcie okazję do zarobku. Wynajmuje swoje usługi na przemian obu stronom, umiejętne podsycając wzajemną nienawiść i doprowadzając do krwawej eskalacji. Sytuacja skomplikuje się jednak, gdy Joe postanowi wtrącić się w losy uwięzionej przez bezwzględnego Ramona Rojo kobiety i jej rodziny. Sergio Leone wprowadził do kina zupełnie nową estetykę. Odszedł od czarno-białego podziału na jednoznacznie dobrych szeryfów i złych bandytów, zastępując go moralną szarością, cynizmem i naturalistyczną przemocą. W warstwie wizualnej reżyser operuje niezwykłymi kontrastami – ekstremalnymi zbliżeniami na spocone twarze i oczy bohaterów zestawionymi z szerokimi, panoramicznymi ujęciami surowego krajobrazu. Kluczowym elementem dzieła jest również genialna ścieżka dźwiękowa stworzona przez Ennio Morricone. Kompozytor zrywał z klasyczną orkiestracją, wykorzystując gwizdy, odgłosy batów, gitary elektryczne oraz wyraziste partie wokalne, co nadało całości operowy charakter. Kreacja Clinta Eastwooda – małomównego rewolwerowca w ponchu, z cygarem w kąciku ust – przeszła do historii popkultury i błyskawicznie utorowała aktorowi drogę do międzynarodowej kariery. Partnerujący mu Gian Maria Volonté stworzył z kolei przerażający portret nieobliczalnego i okrutnego Ramona. Choć film początkowo spotkał się z mieszanymi ocenami tradycyjnych krytyków, odniósł oszałamiający sukces komercyjny. Stał się pierwszym ogniwem słynnej „Trylogii dolarowej” Sergio Leone i po dziś dzień uznawany jest za absolutny klasyk kina akcji.