Żywot Briana

Opis filmu „Żywot Briana"

Film jest parodią historii Chrystusa. Dynamiczna akcja mnożąca tarapaty głównego bohatera, pełna jest dobrego humoru i elementów satyry. Bohaterem filmu jest rówieśnik Jezusa, który urodził się - pamiętnej nocy - w Betlejem, w sąsiedniej stajence. Losy chłopca o imieniu Brian są przewrotną paralelą losów Chrystusa. Także zostaje uznany za Mesjasza, także kończy na krzyżu.

„Żywot Briana” (1979) w reżyserii Terry’ego Jonesa to jedno z najwybitniejszych i najważniejszych osiągnięć słynnej brytyjskiej grupy komediowej Monty Python. Po wielkim sukcesie filmu „Monty Python i Święty Graal” członkowie formacji postanowili wziąć na warsztat tematykę starożytną oraz narastające wokół niej mitologie i dogmaty. Powstanie obrazu stanęło jednak pod wielkim znakiem zapytania, gdy dosłownie na kilka dni przed rozpoczęciem zdjęć studio EMI wycofało się z finansowania z powodu obaw o rzekomo bluźnierczy charakter scenariusza. Film uratował pasjonat twórczości grupy, były członek zespołu The Beatles, George Harrison, który specjalnie w tym celu założył firmę produkcyjną HandMade Films i zastawił własny dom, aby przekazać ponad trzy miliony funtów na realizację projektu. Fabuła filmu skupia się na losach Briana Cohena (w tej roli znakomity Graham Chapman), pechowego mieszkańca Judei urodzonego w sąsiedniej stajence dokładnie tej samej nocy co Jezus Chrystus. Dorastający w realiach rzymskiej okupacji Brian próbuje odnaleźć własną tożsamość i wkrótce dołącza do podziemnej organizacji niepodległościowej – Ludowego Frontu Judei. W wyniku serii absurdalnych zbiegów okoliczności oraz opacznie zinterpretowanych słów młody mężczyzna zostaje okrzyknięty przez wielotysięczny tłum długo oczekiwanym Mesjaszem. Mimo że Brian z całych sił próbuje przekonać swoich naśladowców, że jest jedynie zwykłym człowiekiem i powtarza im, by myśleli samodzielnie, ślepo wpatrzeni wyznawcy interpretują każdy jego gest jako święty znak. Reżyserska wizja Terry’ego Jonesa pozwoliła harmonijnie połączyć bezkompromisowy, surrealistyczny humor znany z serialu „Latający Cyrk Monty Pythona” z dojrzałą, klasycznie poprowadzoną narracją filmową. Szóstka kluczowych twórców – poza Chapmanem grającym postać Briana – wciela się łącznie w dziesiątki różnorodnych ról, prezentując komediowy kunszt na najwyższym poziomie. John Cleese, Michael Palin, Eric Idle, Terry Gilliam i Terry Jones z niezwykłą lekkością parodiują ludzkie słabości, biurokrację, podziały polityczne oraz bezrefleksyjny poddańczy zachwyt. Od strony realizacyjnej film wyróżnia się dużą dbałością o detale – zdjęcia kręcono w Tunezji, sprawnie wykorzystując imponującą scenografię zbudowaną wcześniej na potrzeby telewizyjnego serialu „Jezus z Nazaretu” Franco Zeffirellego. W momencie oficjalnej premiery „Żywot Briana” wywołał falę oburzenia środowisk konserwatywnych, co doprowadziło do zakazu jego rozpowszechniania w wielu brytyjskich miastach, a także w całej Irlandii oraz Norwegii. Szwedzcy dystrybutorzy wykorzystali ten fakt w kampanii reklamowej, promując dzieło hasłem: „Film tak zabawny, że zakazano go w Norwegii”. Z biegiem lat produkcja zyskała jednak status absolutnego arcydzieła gatunku, będąc docenioną za trafną satyrę nie na samą religię, lecz na dogmatyzm, hipokryzję i ludzką bezmyślność. Finałowa piosenka „Always Look on the Bright Side of Life”, skomponowana przez Erica Idle'a, stała się kultowym utworem wykonywanym na całym świecie w trudnych chwilach. Dziś film uznawany jest przez krytyków i widzów za jedną z najlepszych komedii w historii kina.