Egzorcysta

Opis filmu „Egzorcysta"

Chris jest aktorką samotnie wychowującą 12-letnią córkę. Pewnego dnia w domu zaczynają się dziać dziwne rzeczy, pojawiają się trudne do zidentyfikowania odgłosy, znaki. Regan bluźni i jest agresywna. Psychiatrzy nie potrafią znaleźć medycznego wyjaśnienia tego, co się dzieje z córką Chris. Zdesperowana kobieta szuka pomocy u księdza, ojca Karrasa, który dochodzi do wniosku, że to szatan opętał Regan. Chcąc wypędzić z niej diabła, Karras wzywa doświadczonego egzorcystę, ojca Merrina.

„Egzorcysta” z 1973 roku w reżyserii Williama Friedkina to jeden z najbardziej przełomowych, wpływowych i cenionych obrazów w historii kina grozy. Powstały na podstawie bestsellerowej powieści Williama Petera Blatty’ego, który odpowiedzialny był także za scenariusz filmowy, projekt ten od samych początków wyróżniał się niezwykle poważnym oraz dojrzałym podejściem do tematu demonicznego opętania. Twórcy postanowili odejść od dotychczasowych schematów kina klasy B, tworząc dzieło o głębokim podłożu psychologicznym, religijnym oraz społecznym. Fabuła koncentruje się wokół Chris MacNeil, znanej i cenionej aktorki, która wraz z 12-letnią córką Regan mieszka w urokliwej dzielnicy Georgetown w Waszyngtonie. Ich dotychczas spokojne i poukładane życie zostaje nagle zakłócone przez niepokojące zdarzenia – początkowo są to tajemnicze hałasy na strychu i dziwne zachowania dziewczynki. Z czasem sytuacja drastycznie się pogarsza, a Regan zaczyna przejawiać skrajną agresję, mówi obcymi głosami, bluźni i ulega drastycznym metamorfozom fizycznym. Szereg skomplikowanych i bolesnych badań medycznych oraz psychiatrycznych nie daje żadnych odpowiedzi. Zdesperowana matka, wyczerpawszy wszelkie naukowe metody, zwraca się o pomoc do ojca Karrasa – duchownego i zarazem psychiatry przeżywającego ciężki kryzys wiary. Gdy ten dochodzi do wniosku, że ciało dziewczynki zostało opętane przez szatana, wzywa na pomoc sędziwego i doświadczonego egzorcystę, ojca Merrina. Reżyserski styl Williama Friedkina, ukształtowany przez jego wcześniejsze doświadczenia w realizacji filmów dokumentalnych oraz sukces „Francuskiego łącznika”, nadaje dziełu porażający autentyzm. Zamiast polegać wyłącznie na efektach specjalnych, reżyser buduje napięcie niezwykle powoli, kładąc nacisk na dramatyczny wymiar cierpienia bohaterów. Istotny wkład w końcowy efekt miały znakomite zdjęcia Owena Roizmana, charakteryzujące się surową, zimną paletą barw, a także rewolucyjna oprawa dźwiękowa. Przerażający głos demona stworzyła aktorka Mercedes McCambridge, natomiast w ścieżce dźwiękowej absolutnym symbolem stał się motyw z utworu „Tubular Bells” Mike’a Oldfielda. Wybitne kreacje aktorskie stworzyli Ellen Burstyn, debiutujący na dużym ekranie Jason Miller, Max von Sydow oraz młodziutka Linda Blair. Premiera „Egzorcysty” wywołała ogromny rezonans kulturowy na całym świecie, gromadząc pod kinami długie kolejki i wywołując skrajne emocje u widzów. Film odniósł oszałamiający sukces kasowy oraz zdobył uznanie krytyki, przełamując barierę między kinem gatunkowym a sztuką wysoką. Stał się również pierwszym horrorem w historii, który otrzymał nominację do Oscara w kategorii Najlepszy Film. Po upływie dekad „Egzorcysta” wciąż pozostaje niedoścignionym wzorem realizacyjnego kunsztu i jednym z najbardziej przerażających dzieł w historii X Muzy.