Komuna

Opis filmu „Komuna"

Anna (Trine Dyrholm) ma dość mieszczańskiego życia. Namawia męża na eksperyment: zerwanie z nudnym, ustatkowanym życiem i konserwatyzmem epoki. Wspólnie postanawiają stworzyć hipisowską komunę w wielkiej willi, która nieoczekiwanie przypadła im w spadku. Wraz z Anną i jej rodziną zostajemy zaproszeni do życia we wspólnocie, której członkowie razem się budzą i zasypiają, wspólnie gotują, jedzą i powierzają sobie sekrety. Jednak przyjaźń, miłość i tolerancja żyjącej pod jednym dachem grupy zostaje wystawiona na próbę, kiedy mąż Anny zwierza się jej ze swoich planów. Chciałby, aby do komuny dołączyła znacznie młodsza dziewczyna, w której się zakochał.

Duński reżyser Thomas Vinterberg, jeden ze współtwórców słynnego manifestu Dogma 95 i twórca uznanych dzieł takich jak „Festen” czy „Polowanie”, w filmie „Komuna” (org. „Kollektivet”) powraca do niezwykle osobistych wątków. Scenariusz filmu powstał na podstawie sztuki teatralnej stworzonej przez reżysera i Mogens Rukova, a cała historia została mocno zainspirowana własnym dzieciństwem Vinterberga. W latach 70. XX wieku reżyser między 7. a 19. rokiem życia sam mieszkał wraz z rodzicami w duńskiej wspólnocie mieszkaniowej, co dało mu unikalne spojrzenie na blaski i cienie tego obyczajowego eksperymentu. Akcja filmu rozgrywa się w Kopenhadze w latach 70. Małżeństwo z długim stażem – ceniony profesor architektury Erik oraz popularna spikerka telewizyjna Anna – dziedziczy ogromną, wielopokojową willę. Dążąc do przełamania małżeńskiej rutyny i zniechęcona mieszczańską przewidywalnością, Anna przekonuje męża, aby otworzyć dom dla grupy przyjaciół i znajomych. Wkrótce w willi powstaje tętniąca życiem komuna, w której decyzje podejmuje się głosowaniem, posiłki jada się wspólnie, a granice prywatności ulegają zatarciu. Idealistyczna wizja wspólnoty zostaje jednak wystawiona na dramatyczną próbę, gdy Erik zakochuje się w młodej studentce i proponuje, by dziewczyna zamieszkała pod tym samym dachem. Strona wizualna filmu pod kierunkiem operatora Jespera Tøffnera doskonale oddaje klimat epoki bez popadania w kiczowatą stylizację. Ciepłe barwy wnętrz oraz bliskie kadry budują kameralny i intymny nastrój, świetnie oddając paradoks życia w grupie – poczucie wspólnotowości zderzone z rosnącym odosobnieniem jednostki. Subtelna ścieżka dźwiękowa i trafnie dobrane utwory muzyczne z lat 70. podkreślają emocjonalny dynamizm relacji łączących bohaterów. Największym atutem obrazu jest znakomite aktorstwo, a w szczególności porywająca kreacja Trine Dyrholm. Aktorka tworzy niezwykle wielowymiarowy portret kobiety zmagającej się z własnymi ideałami, godnością i bolesnym poczuciem odrzucenia. Świetnie partneruje jej Ulrich Thomsen, ukazujący zagubienie i egoizm męża uwięzionego między poczuciem obowiązku a nowym uczuciem. „Komuna” to słodko-gorzkie, przejmujące studium ludzkiej natury, pytające o granice wolności, tolerancji oraz koszty osobistego kompromisu.