The Cat and the Canary

Opis filmu „The Cat and the Canary"

„Kot i kanarek” (The Cat and the Canary) z 1927 roku w reżyserii Paula Leniego to jeden z najważniejszych kamieni milowych w historii kina grozy. Wyprodukowany przez wytwórnię Universal Pictures film powstał w kluczowym momencie, gdy hollywoodzkie studia zaczęły sprowadzać wybitnych twórców z Europy. Carl Laemmle, szef Universalu, pod wielkim wrażeniem niemieckiego ekspresjonizmu zaangażował Leniego, by ten przeniósł na ekran popularną sztukę sceniczną Johna Willarda z 1922 roku. Efektem tej współpracy stało się dzieło, które niemal samodzielnie zdefiniowało podgatunek opowieści o nawiedzonym domu. Fabuła koncentruje się wokół postaci ekscentrycznego milionera Cyrusa Westa, który tuż przed śmiercią nakazuje, aby jego testament został odczytany dokładnie dwadzieścia lat po zgonie. Gdy w mroźną, wietrzną noc potencjalni spadkobiercy zbierają się w opuszczonej posiadłości na odludziu, mecenas odczytuje wolę zmarłego. Jedyną spadkobierczynią okazuje się młoda Annabelle West. Istnieje jednak pewien haczyk: jeśli dziewczyna zostanie uznana za niespełna rozumu, cały majątek przypadnie komuś innemu. Wkrótce w rezydencji zaczynają dziać się przerażające i niewytłumaczalne rzeczy, a atmosferę grozy potęguje wiadomość o niebezpiecznym zbiegu z pobliskiego azylu, zwanym „Kotem”. Reżyseria Paula Leniego stanowi wirtuozerskie połączenie europejskiego ekspresjonizmu z amerykańskim wyczuciem tempa i rozrywki. Wykorzystując skomplikowane dekoracje, dynamiczne ujęcia kamery oraz grę cieni i świateł, Leni zbudował duszny, klaustrofobiczny klimat. Płynne ruchy kamery przemierzającej mroczne korytarze, powiewające zasłony i wysokie, zniekształcone elementy architektoniczne tworzą poczucie stałego zagrożenia. Co istotne, reżyser zręcznie przeplatał sceny budzące przerażenie ze subtelnym dowcipem i elementami komedii, co stało się wzorcem dla późniejszych horrorów komediowych. Film spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem zarówno ze strony krytyków, jak i publiczności, stając się fundamentem dla późniejszej serii słynnych potworów z wytwórni Universal w latach 30. XX wieku. Wprowadzając do kina elementy takie jak ukryte przejścia, ruchome ściany czy odczytywanie testamentu o północy, „Kot i kanarek” utrwalił żelazne konwencje gatunkowe, do których kino odwołuje się po dziś dzień.